Omega Energietechniek, voorop in veiligheid!
Thermografie is de stille killer van je Scope 10 kennistoets
Veel inspecteurs zakken op dit onderdeel. En zonder Scope 10 bevoegdheid staat je verzekeraar voor een dichte deur.
Even een eerlijk gesprek, inspecteur tegen inspecteur. Jij doet al jaren Scope 10 inspecties. Je kent de schakelkasten, je ruikt brandgevaar op afstand en je warmtebeeldcamera is je beste vriend. Maar dan komt die periodieke kennistoets. En opeens blijkt dat “gevoel voor thermografie” niet hetzelfde is als “kennis van thermografie”.
Het resultaat? Veel Scope 10 inspecteurs zakken. En het onderdeel thermografie is opvallend vaak de boosdoener.
Waarom juist thermografie?
Scope 10 draait om het beoordelen van brandrisico’s bij elektrisch materieel. De NTA 8220 — de norm waarop de hele Scope 10 regeling is gebaseerd — schrijft voor dat je thermografische metingen beoordeelt volgens NPR 8040-1. Dat is de Nederlandse Praktijkrichtlijn voor het beoordelen van gemeten temperaturen bij elektrische installaties.
In de praktijk pak je je warmtebeeldcamera, meet je de temperatuur van aansluitingen en verbindingen, en beoordeel je of er sprake is van een afwijking. Klinkt simpel. Maar de kennistoets vraagt niet wat je doet — die vraagt waaróm je het doet. En daar gaat het mis.
De NTA 8220 eist dat een Scope 10 inspecteur kennis heeft van de drie vormen van warmteoverdracht: geleiding, convectie en straling. Je moet de vier fasen van een brand kunnen benoemen en begrijpen: temperatuurstijging, ontwikkelingsperiode, brandperiode en doofperiode. En je moet weten hoe je een gemeten temperatuur beoordeelt in relatie tot de bedrijfsomstandigheden, de wederzijdse beïnvloeding van materialen en de uitwendige invloeden.
Dat is geen “even een hotspot vinden op je scherm”. Dat is fysica, gecombineerd met normkennis. En als je die theorie de afgelopen zes jaar niet meer hebt aangeraakt, word je op de toets keihard verrast.
De 90°C-grens die je moet kennen
Een concreet voorbeeld. De NTA 8220 bepaalt dat elektrisch materieel met een oppervlaktetemperatuur hoger dan 90°C voldoende afstand moet hebben tot brandbaar materiaal, of daarvan moet zijn afgeschermd. Die beoordeling doe je visueel én met thermografie volgens NPR 8040-1.
Maar wat is “voldoende afstand”? Hoe beoordeel je of afscherming afdoende is? En hoe interpreteer je een thermografische meting als de omgevingstemperatuur afwijkt van standaardcondities? Dat zijn precies het soort vragen dat in de kennistoets terugkomt. En precies het soort vragen waar ervaren inspecteurs op stranden — omdat ze het in de praktijk op basis van ervaring doen, maar de theoretische onderbouwing niet meer paraat hebben.
Scope 10 is geen Scope 8 — de verzekeringswereld kijkt mee
En hier wordt het serieus. Scope 10 is niet ontstaan vanuit de Arbowet, zoals Scope 8. Scope 10 komt voort uit de verzekeringswereld. Het Verbond van Verzekeraars was een van de initiatiefnemers van NTA 8220. Verzekeraars schrijven in hun polisvoorwaarden voor dat elektrisch materieel periodiek wordt beoordeeld op brandrisico — en die beoordeling moet worden uitgevoerd door een SCIOS Scope 10 gecertificeerd bedrijf.
Verlies je je Scope 10 bevoegdheid? Dan verlies je niet alleen een papiertje. Dan verlies je toegang tot een hele markt. Je opdrachtgevers kunnen niet meer aan hun polisvoorwaarden voldoen. En een opdrachtgever die niet aan zijn polisvoorwaarden voldoet, loopt het risico dat zijn verzekeraar een schadeclaim afwijst. De NTA 8220 waarschuwt daar expliciet voor: als de verzekeraar toepassing van NTA 8220 heeft voorgeschreven, kan het claimen van schade onmogelijk worden als die norm niet is toegepast.
Dat wil je je opdrachtgevers niet aandoen. En dat wil je jezelf niet aandoen.
Geen oproep, geen excuus
Net als bij Scope 8 geldt: SCIOS stuurt je geen reminder wanneer je periodieke kennistoets eraan komt. Jouw bedrijf is verantwoordelijk voor het bijhouden van de deadlines en het aanmelden van medewerkers. Mis je de boot? Dan schrijft de certificatie-instelling een tekortkoming uit. Herstel je die niet op tijd? Schorsing van je bevoegdheid.
En SCIOS is er open over: “Het slagingspercentage bij de examens en periodieke kennistoetsen ligt om een veelheid van redenen niet bijzonder hoog. Houd daarmee rekening en vat ook de periodieke toets niet te licht op.”
Dat is geen disclaimer uit voorzichtigheid. Dat is een waarschuwing op basis van ervaring.
TD14 staat ook niet stil
Ondertussen verandert de regeling door. TD14 — het technisch document dat bij Scope 10 hoort — is inmiddels bij versie 2.11, die per 1 april 2026 verplicht wordt. In deze versie zitten nieuwe bepalingen rond de inspectie van assimilatiebelichting in de tuinbouw, een herformulering van de bepalingen rond NEN 1010 hoofdstuk 705 (aardlekbeveiliging in agrarische omgevingen), en een verduidelijking van de verwijzing naar NEN 1010 in NTA 8220.
Dat zijn geen marginale veranderingen. Als jij bij een agrarisch bedrijf inspecteert en de actuele eisen rond hoofdstuk 705 niet kent — inclusief de nuances rond aardlekbeveiliging bij omvormers in ruimten met levende have of brandbare materialen — dan loop je een reëel risico op fouten. En op de kennistoets.
Wat de kennistoets werkelijk van je vraagt
Laten we het rijtje aflopen. De periodieke kennistoets Scope 10 toetst je op de NTA 8220 en de toepassing ervan: visuele beoordeling, metingen en beproevingen. Op het beoordelen van gemeten temperaturen volgens NPR 8040-1 — en daar zit dus het beruchte thermografie-onderdeel. Op de classificatie van constateringen volgens IB22. Op kennis van brandrisico’s, de vier fasen van brand en de drie vormen van warmteoverdracht. Op het inspectieplan en de rapportage-eisen uit TD14. En op de actuele regelgeving.
Dat is een breed en diep pakket. En het is een theorietoets — je kunt er niet doorheen blussen met praktijkervaring.
Één dag investeren, zes jaar profiteren
Bij Omega Energietechniek geven we een eendaagse opfriscursus die je gericht voorbereidt op de periodieke kennistoets Scope 10. In één dag frissen we de complete theorie op: van NPR 8040-1 en thermografische beoordeling tot NTA 8220, IB22 classificatie en de actuele wijzigingen in TD14.
We besteden nadrukkelijk extra aandacht aan thermografie — precies het onderdeel waar de meeste inspecteurs op stranden. Niet omdat je niet kunt inspecteren, maar omdat de theoretische onderbouwing na jaren van praktijkwerk wegzakt. En de kennistoets accepteert geen “ik weet het uit ervaring”.
De cursus vindt plaats op 25 maart in Dronten en 22 april in Vianen. Eén dag. Dat is alles wat je nodig hebt om met vertrouwen naar je kennistoets te gaan — in plaats van met stress.
Wacht niet tot de schorsing dreigt
Je bevoegdheid is het fundament onder je werk. Je opdrachtgevers rekenen erop. Hun verzekeraars eisen het. En SCIOS controleert het. Dit is niet het moment om achterover te leunen en te denken: “Ik red het wel zonder voorbereiding.”
Schrijf je in voor de opfriscursus Scope 10 op 25 maart in Dronten of 22 april in Vianen bij Omega Energietechniek. Bescherm je bevoegdheid. Bescherm je opdrachtgevers. En laat thermografie niet de reden zijn dat je bevoegdheid op de tocht staat.
