Omega Energietechniek, voorop in veiligheid!
Waarom je warmtebeeldcamera je voor de gek houdt (en hoe je dat voorkomt)
Stel je voor: je staat voor een geopende verdeelkast. Je pakt je warmtebeeldcamera, richt hem op de koperen rails en het scherm toont een veilige, koele temperatuur. “Niets aan de hand,” denk je, en je vinkt het onderdeel af.
Pas op. Je hebt zojuist een van de grootste valkuilen binnen SCIOS Scope 10 inspecties betreden. De kans is aanwezig dat die rail gloeiend heet is, maar dat je camera (en jij) het niet zien.
In deze blog duiken we in de wereld van emissiviteit en reflectie. Want thermografie is geen fotografie; het is natuurkunde.
Het probleem: De spiegel die koper heet
Een warmtebeeldcamera meet geen temperatuur; hij meet infraroodstraling. De hoeveelheid straling die een object uitzendt, hangt af van het materiaal. Dit noemen we de emissiefactor.
Een ‘zwarte straler’ (het ideale theoretische object) heeft een emissie van 1.0 (100% uitstraling). Maar in de praktijk hebben we te maken met materialen als gepolijst koper of nieuw aluminium.
- Gepolijst koper heeft een emissiefactor van ongeveer 0,05.
- Dit betekent dat slechts 5% van de warmte wordt uitgestraald.
- De overige 95%? Dat is reflectie (rho) van de omgevingstemperatuur.
Als jij je camera richt op een glimmende koperrail, meet je dus voornamelijk je eigen lichaamswarmte die in het koper weerspiegelt, in plaats van de daadwerkelijke temperatuur van de rail.
Het gevaar: Een slechte verbinding kan 100°C zijn, maar op je scherm slechts 25°C lijken omdat de emissiviteit verkeerd is ingeschat. Hierdoor mis je een acuut brandrisico.
De oplossing: Kennis is je beste gereedschap
Om een betrouwbare meting te doen volgens de NPR 8040-1, moet je weten wat je meet. Een dure camera maakt je nog geen goede thermograaf.
Hier zijn drie stappen die elke professionele inspecteur moet nemen:
- Herken het materiaal: Zie je een materiaal met een lage emissie (zoals glimmend metaal)? Weet dan dat een directe meting onbetrouwbaar is.
- Gebruik hulpmiddelen: Om de werkelijke temperatuur te meten van een materiaal met lage emissie, moet je de emissie ‘kunstmatig’ verhogen. Dit doe je door bijvoorbeeld een stukje schilderstape of een sticker op het object te plakken (indien veilig mogelijk). Deze hebben een bekende, hoge emissiefactor (vaak rond de 0,95).
- Controleer op reflectie: Beweeg een beetje heen en weer. Beweegt de ‘hotspot’ met je mee? Dan is het een reflectie (bijvoorbeeld van je eigen lichaam of een lamp), geen warmtebron in de installatie.
Van plaatjesmaker naar vakspecialist
Bij het inspecteren van elektrisch materieel op brandrisico (SCIOS Scope 10) draait alles om het correct interpreteren van wat je ziet en meet. Een verkeerde conclusie kan leiden tot schijnveiligheid bij je klant, met alle gevolgen van dien.
Wil jij zeker weten dat je metingen kloppen en wil je de fysica achter de thermografie echt begrijpen? Tijdens onze opleiding leer je niet alleen de regels, maar ga je ook praktisch aan de slag met deze valkuilen.
Wil jij je specialiseren in brandrisico-inspecties?
Bekijk direct onze SCIOS Scope 10 opleiding en leer kijken met de ogen van een expert.
