NEN 1010 versus NEN 4010: welke norm past bij jouw project?

Een praktische gids voor installateurs en opdrachtgevers

Als installateur of opdrachtgever kom je ze allebei tegen: NEN 1010 en NEN 4010. Twee normen voor elektrische laagspanningsinstallaties, ontwikkeld door dezelfde normcommissie (NEC 64). Maar wanneer gebruik je welke? En mag je altijd kiezen voor de ‘makkelijkere’ NEN 4010? In dit blog zetten we de verschillen helder op een rij.

Dezelfde eisen, andere verpakking

NEN 1010:2020+C1:2024 is de Nederlandse vertaling van de Europese HD-IEC 60364-reeks: de volledige norm voor het ontwerp, de installatie en de inspectie van alle typen elektrische laagspanningsinstallaties. De indeling ligt vast op Europees niveau.

NEN 4010:2024 is ontwikkeld op verzoek van de bedrijfstak met één doel: dezelfde eisen toegankelijker maken. De onderwerpen zijn anders gerangschikt, begrijpelijker geformuleerd en er zijn keuzes gemaakt uit de verschillende oplossingen die NEN 1010 biedt. Met NEN 4010 voldoe je aan dezelfde veiligheidseisen, inclusief het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Het verschil zit in de reikwijdte.

Wanneer volstaat NEN 4010 niet?

NEN 4010 dekt de meest voorkomende installaties: woningen, kantoren, winkels, industrie, landbouw, en sinds 2024 ook PV-systemen, SPD’s en walaansluitingen. Maar een aantal specialistische onderwerpen is bewust niet opgenomen. Voor de volgende situaties moet je terugvallen op NEN 1010:

Gelijkstroominstallaties (DC), behalve PV-systemen
IT-, IU- en IM-stroomstelsels en TN-C-stroomstelsels
Medisch gebruikte ruimten van groep 2
Verrijdbare of verplaatsbare eenheden, caravans en campers
Tijdelijke installaties voor kermissen, attractieparken en circussen
Prosumerinstallaties met teruglevering en eilandbedrijf (NEN 1010 deel 8)

De vuistregel: voor alles wat buiten het toepassingsgebied van NEN 4010 valt, verwijst de norm zelf naar NEN 1010:2020+C1:2024.

In de praktijk

Woninginstallatie met zonnepanelen en laadpaal? NEN 4010 volstaat. Let bij laadpunten op de eis voor bescherming tegen DC-foutstromen: een aardlekschakelaar type B, of type A aangevuld met geschikt materieel.

Ziekenhuis met operatiekamers? NEN 1010. Medische ruimten van groep 2 vallen buiten NEN 4010.

Festival of kermis? NEN 1010. Tijdelijke installaties zijn in NEN 4010 expliciet uitgesloten.

Kantoorgebouw of winkelcentrum? NEN 4010 volstaat.

Vergeet NPR 5310 niet

Naast beide normen bestaat de Nederlandse praktijkrichtlijn NPR 5310: een toelichting op NEN 1010 die uitleg geeft over bepalingen in de Nederlandse context, uitvoeringsvormen aanreikt en achtergrondinformatie biedt. Bij twijfel over de juiste uitvoeringsvorm is dit het document om erbij te pakken.

Conclusie

Voor de dagelijkse praktijk is NEN 4010 de logische keuze: compacter, leesbaarder en volledig toereikend voor standaardinstallaties. Zodra je te maken hebt met specialistische installaties of bijzondere ruimten, is NEN 1010 onmisbaar. Ken het toepassingsgebied van NEN 4010 goed — dan weet je direct wanneer je NEN 1010 erbij pakt.

Meer weten? Bekijk onze NEN 1010 cursussen.

Bronnen: NEN 1010:2020+C1:2024, NEN 4010:2024